Art-vet / Porady

Problemy ortopedyczne u rosnących psów

Niezrównoważone karmienie pod względem ilości i jakości ma ogromny wpływ na rozwój szkieletu u rosnących psów.
Najbardziej zgubny wpływ na prawidłowy rozwój kośćca wywołuje zbyt wysoki pobór kalorii( nieodpowiednie żywienie). Zbyt intensywny i niezrównoważony wzrost kości i ciała prowadzi prowadzi do zniszczenia warstw chrząstki co jest przyczyną różnych chorób kości i stawów. Należy pamiętać z rozmiar ciała jest warunkowany genetycznie i im wolniej osiągany tym zdrowiej.

Częste problemy ortopedyczne u psów rosnących

1/Dysplazja Łokcia

Dysplazja łokcia jest rozwojową chorobą ortopedyczną która objawia się kulawizną przednich kończyn u dużych i średnich psów. Nieleczona choroba ta prowadzi do powstania zmian zwyrodnieniowych w stawie. Etiopatogeneza dysplazji łokcia jest kontrowersyjna. Wyróżniamy cztery jednostki chorobowy które są określane mianem dysplazji łokcia:Nieprzyśronięty wyrostek łokciowy dodatkowy, fragmentacja przyśrodkowego wyrostka dziobastego (processus coronoideus), inkongruencja w stawie łokciowym oraz osteochondroza przyśrodkowego kłykcia kości ramiennej.

Choroba ta jest dziedziczna od 27 do 77 procentach a pozostałe przyczyny to dieta i nieodpowiednie prowadzenie psa w wczesnym wieku. Diagnoza obejmuje wywiad, badanie ortopedyczne, badanie obrazowe ( RTG) , bad. Artroskopowe.

Współczesne postępowania obejmują : usunięcie lub zespolenie izolowanych fragmentów, kuretaż zmian osteochondrotycznych, koronoidektomia, osteostomia ślizgowa k. Ramiennej, osteostomia korekcyjna k. Łokciowej i uwolnienie ścięgna dwugłowego ramienia.

2/ Dysplazja stawów biodrowych (HD)

Dysplazja stawów biodrowych psów jest częstą chorobą ortopedyczną, najczęściej występuje u dużych ras psów a rzadziej u małych. Badania wykazują z utrzymanie szczupłej sylwetki ciała w pierwszych 12 miesiącach życia i ograniczenie ruchu wpływa korzystnie na ograniczenie predyspozycji genetycznych.

Rozpoznanie na podstawie wywiadu, badania ortopedycznego i radiologicznego. Leczenie zachowawcze polega na kontroli ruchu, kontroli masy ciała, fizykoterapii, stosowaniu chondroprotektorów , stosowaniu leków przeciwbólowych niesterydowych.

W ortopedii weterynaryjnej zostało opisanych wiele technik operacyjnego leczenia dysplazji stawów biodrowych u psów.

3/ Zwichnięcie zepki

Zwichnięcie występuje od 4 m-ca Życia, chód jest bardzo typowy. Wśród przyczyn zwichnięcia wyróżniamy czynniki wrodzone, urazowe i rozwojowe. Zwichnięcie przyśrodkowe występuje przede wszystkim u małych ras psów, natomiast boczne ( bardzo rzadkie) występuje u psów dużych ras, zdarza się także zwichnięcie boczne i przyśrodkowe na tym samym kolanie.

Diagnozowanie zwichnięcia rzepki jest oparte na amerykańskim czterostopniowym standardzie. Leczenie chirurgiczne jest skuteczne jeśli można dokładnie poprawić ułożenie struktur anatomicznych.

4/ Osteochondrosis

Osteochondrosis to problem uogólniony , w którym dochodzi do zaburzenia w procesie kostnienia chrząstki stawowej i do zakłócenia wymiany chondrocytów w tkankę kostną. Predylekcyjne miejsce do występowania osteochondrosis to przyśrodkowy kłykieć części dalszej kości ramiennej i w stawie barkowym, następnie kłykieć boczny dalszej części k. Udowej, stęp i staw lędżwiowo-krzyżowy. Patogeneza tej choroby opiera się na nieprawidłowym odżywieniu, szczególnie z nadmiarem wapnia w diecie i zbyt wczesnym obciążeniem stawów. Choroba ta występuje najczęściej u psów młodych między 4- 10 m-cem życia , dużych ras szybko rosnących.

Standardowa terapia polega na usunięciu fragmentu chrząstki razem z kuretażem chrząstki hyalinowej w celu umożliwienia kości podchręstnej zastąpienia i wrośnięcia w ubytek. Rokowanie jest dobre w przypadku stawu barkowego i stawu łokciowego, natomiast osteochondroza stawu stepowego często prowadzi do poważnego Osteoarthritis.

5/ Enostoza ( panosteitis )

Etiologia panosteitis nie została odkryta. Duże rasy, szybki wzrost, nadmiar podaż wapnia w diecie może odgrywać ważna rolę w jej patogenezie. Kulawizna jest przemienna, występuje bolesność uciskowa kości długich. Choroba jest samo ograniczająca się . Enostoza jest głównym rozpoznaniem różnicowym w dysplazji łokcia.

6/ Osteodystrofia przerostowa ( HOD)

Osteodystrofia przerostowa jest schorzeniem kości przynasady. HOD ma poważny przebieg z bolesnym obrzękiem stawów nadgarstek , gorączką, brakiem apetytu. Są przypadki smiertelne. Postępowanie jest zachowawcze i wspomagające.

7/ Inne schorzenie młodych psów

Inne choroby rosnących psów to Choroba Legg- Perthes Calve ( u psów małych ras przeważnie), zespół Wobblera lub syndrom chwiejności szczególnie u dogów niemieckich, dobermanów, bassetów i wtórna żywieniowa nadczynność przytarczyć.

Przed operacją…

U większości naszych pacjentów zaleca się 8-12 godzinną głodówkę przed każdą operacją. Karmienie przed zabiegiem zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia wymiotów po indukcji znieczulenia ogólnego oraz w okresie wybudzania. U wymiotującego zwierzęcia może dojść do aspiracji treści pokarmowej do tchawicy i płuc co może prowadzić do groźnego powikłania w postaci zachłystowego zapalenia płuc. Pełny żołądek stanowi również dodatkowe obciążenie dla układu krążenia. Nie należy ograniczać dostępu do wody.

Badania dodatkowe przed zabiegiem

Niekiedy niezbędne jest wykonanie badań dodatkowych przed znieczuleniem ogólnym. Lekarz na podstawie badania klinicznego, wywiadu z właścicielem oraz historii leczenia zwierzaka określi czy badania dodatkowe są konieczne. W zależności od wskazań wykonuje się badanie ogólne krwi, badanie RTG klatki piersiowej i/lub jamy brzusznej, badanie EKG, badanie USG. Badania dodatkowe pozwalają na dokładniejszą ocenę stanu ogólnego zwierzęcia i ryzyka związanego ze znieczuleniem ogólnym.

Po operacji…

Bardzo często ostateczny wynik leczenia chirurgicznego zależy od prawidłowej opieki pooperacyjnej. Ważna jest współpraca między lekarzem prowadzącym a właścicielem zwierzęcia. Należy ściśle stosować się do zaleceń wydawanych przez lekarza odnośnie podawania leków czy wizyt kontrolnych. Nie wolno podawać leków przeciwbólowych na własną rękę ponieważ „ludzkie” leki przeciwbólowe mogą zaszkodzić zwierzakowi. Po odebraniu pupila z lecznicy należy zapewnić mu spokojne i ciepłe miejsce ponieważ w okresie wybudzania zwierzęta mogą wykazywać nadmierną wrażliwość na dotyk, bodźce świetlne i dźwiękowe. Po zabiegu nie wolno karmić zwierząt przez 10-12 godzin. Bardzo ważne jest także odpowiednie zabezpieczenie rany pooperacyjnej. Jeśli zwierzę interesuje się i raną i wylizuje ją należy bezwzględnie założyć specjalny kołnierz lub ubranko pooperacyjne. Wylizywanie rany prowadzi do komplikacji i wydłuża okres gojenia się.

Zerwanie więzadła krzyżowego przedniego kolana

Zerwanie więzadła krzyżowego przedniego kolana jest jedną z częstych przyczyn kulawizny konczyny tylnej u psów, rzadziej u kotów. Więzadła krzyżowe przednie należy do najważniejszych stabilizatorów biernych stawu kolanowego, jego uszkodzenie jest przyczyną wystąpienia niestabilności stawu o różnym stopniu nasileniu. Przyczyny zerwania więzadła przedniego kolana dzielą się na czynniki bierne i aktywne. Do czynników biernych nalezą przede wszystkim otyłość, przewlekłe stany zapalne, zmiany zwyrodnieniowe, kąt nachylenia plateau piszczeli ponad 23st, cienki grzebień piszczeli. Zaś do czynników aktywnych to urazy, nagłe prze prostowanie kolana, skręcenie w stawie kolanowym, powtarzające się mikro urazy... Kandydaci do zerwania więzadła krzyżowego kolana to otyły labrador, rottweiler, bokser, amstaff, mastif, berneński pies pasterski.

Objawy - typowy opis obejmuje początkowo kulawiznę bez obciążenia, po kilku tygodniach poprawę kliniczną i objawy kliniczne choroby zwyrodnieniowej stawu tzn z pies obarcza chorą kończynę podczas ruchu, natomiast w pozycji stojącej podpiera ją tylko na palcach, stopniowy zanik mięśni uda, powiększenie okolicy chorego stawu lub wypuklenie torebki stawowej.

Istnieje wiele technik chirurgicznej naprawy zerwania więzadła krzyżowego kolana. Dzielimy je na stabilizacje statyczne stawu kolanowego (np. ligamentoplastyka zewnątrz stawowa za pomocą protezy z nylonu lub taśmy poliestrowej, lub powięzi). W tym przypadku stabilizacja stawu gwarantowana jest przez samą protezę.

Następna technika to stabilizacje dynamiczne które zmieniają kierunek sił działających na staw poprzez osteotomię plateau kosci piszczelowej.
Tu wyróżniamy:
- TPLO-tibial plateau leveling osteotomy (osteostomia poziomująca plateau piszczeli).
- TWO- tibial wedge osteostomy (osteotomia klinowa piszczeli).
- TTA- tibial tuberosity advancement (przesunięcie przednie guzowatości kości piszczelowej).

Wybór zależy od kosztów techniki, od wagi zwierzęcia, od doświadczenia chirurga i od kąta nachylenia plateau piszczeli. Techniki ligamentoplastyki (stabilizacje statyczne) są stosowane u psów ważących mniej niż 20-25 kg masy ciała a kąt nachylenia plateau piszczeli jest „normalny".
Natomiast techniki niwelujące plateau piszczeli( stab. dynamiczne) są stosowane u psów dużego formatu lub gdy kąt nachylenia plateau jest powyżej 30 st.

Technika TWO - osteotomia klinowa piszczeli

osteotomia klinowa piszczeli